Bilim ve Teknoloji

Hubble Uzay Teleskobu

Amerikan Uzay ve Havacılık Kurumu (NASA) yetkililerinden Kyle Herring, yaptığı açıklamada, Atlantis uzay mekiği astronotlarının 5 gün süren çalışmalarını tamamlamalarının ardından Atlantis'in, Hubble'dan ayrıldığını söyledi.

Astronot Megan McArthur'un kullandığı Atlantis'in robot kolunun teleskoptan ayrıldığı ve bu operasyon sırasında Mike Massimino ve Mike Good adlı astronotların sorun çıkması ihtimaline karşı "tetikte beklediği", ayrılma operasyonunun sorunsuz tamamlandığı kaydedildi.

Herring, teleskobun yeniden tek başına çalışmaya başladığını kaydetti.

7 kişilik mürettebatın bulunduğu Atlantis mekiğinin cuma günü Florida'daki Cape Canaveral üssüne dönmesi bekleniyor.

Atlantis'teki görev komutanı Scott Altman da Houston'daki NASA yetkililerine bilgi verirken, "Hubble'ı bıraktık, teleskop keşif görevine sorunsuz şekilde yeniden başladı. Bu görev aklıma geldiğinde, bunun bizim için inanılmaz bir macera olduğunu düşünüyorum. Bu, bence insanın neleri başarabileceğini gösteriyor" ifadesini kullandı.

Her şeyin planlandığı gibi gitmediğini belirten Altman, özellikle uzay yürüyüşlerinde zorluklarla karşılaştıklarını kaydetti.

-HUBBLE'DAKİ ONARIM-

Cape Canaveral'dan 8 gün önce fırlatılan Atlantis, geçen çarşamba günü Hubble'a kenetlenmiş ve teleskobu onarma çalışmaları geçen perşembe günü başlamıştı.

Amerikan uzay mekiği Atlantis'in astronotları, bu sabah beşinci ve son uzay yürüyüşlerini tamamladı. Astronotlar 5 uzay yürüyüşünde yaklaşık 36 saat çalıştı.

Astronotlar bu yürüyüşlerde, Hubble'a kameralar, yeni bir bilgisayar ve uzay araçlarının teleskoba kenetlenebilmesini sağlayacak yeni bir mekanizma taktı, uzay teleskobunun jiroskop alıcılarını ve Hubble'a yörüngenin karanlık tarafında elektrik sağlayan bataryaları değiştirdi.

Çalışmalar sırasında, teleskobun tayfölçeri onarıldı ve ısı koruma paneli de yerleştirildi.

Hubble, yenileştirme çalışmalarıyla bir süre daha görev yaptıktan sonra görevini James Webb teleskobuna devredecek. Onarım ve modernizasyonun ardından Hubble'ın 5-10 yıl daha çalışabileceği ve teleskopta bir daha onarım çalışması yapılmayacağı belirtiliyor.

19 yıllık Hubble, bu sürede dünyaya 750 binden fazla resim ve milyonlarca veri gönderdi.

Atlantis mekiğindeki biri kadın 7 astronotun Hubble'a geçen sonbaharda gönderilmesi planlanıyordu, ancak teleskop bozulduğu için o dönemde onarım ekibi gönderilmedi.

Teleskobun uzaydan sıra dışı görüntüleri elde etmeye yarayan ve topladığı verileri düzenleyerek Dünya'ya gönderen Science Data Formatter adı verilen ünitesinin A yüzünün, geçen yıl 27 eylülde bozulmasından sonra NASA, B yüzü denilen ve teleskobun hizmete girdiği 1990'dan bu yana hiç kullanılmayan yardım sistemini yeniden programlamak zorunda kalmıştı

Uzaydaki Eğlenceli Deneyler

Geçtiğimiz aylarda halka açık bir anketle astronotların uzayda gerçekleştirmesi için toplanan fikirler Uluslararası Uzay İstasyonu'nda hayata geçirildi.

Japonların uçuk fikirlerini yerine getirmek için gönüllü olan astronot Koichi Wakata, uçan halı ile sıfır yerçekimli ortamda bir dizi eğlenceli test yaptı. Deney Japon Uzay Ajansı JAXA'nın yayınladığı bir video ile görüntülendi.

45 yaşındaki japon astronot Wakata, Japonlar tarafından önerilen yüzlerce deney arasından seçilmiş 16'sını başarıyla yerine getirdi. Bu deneyler arasında havada snowboard yapmak, bir su damlasını takip ederek içmek, suyun yerçekimine aldırış etmeden hareketini gözlemlemek gibi eğlenceli görevler bulunuyordu.

Deneylerden en ilginci, sıfır yerçekiminde çamaşır yıkamak oldu. Japon astronot, deneylerin tamamını UUİ'de bulunan Japon laboratuvarı Kibo'da gerçekleştirdi

 

Bilinen bu en küçük yıldızın, Aquila takımyıldızında bulunduğunu ve Jüpiter'e benzeyen bu gezegeninin de "uzak güneş" VB 10 yıldızı etrafında döndüğü tespit edilirken, bu astrometri yöntemiyle keşfi yapılan ilk yıldız oldu.

Güneş'in sadece 12'de 1'i büyüklüğündeki VB 10'un etrafında dönen gezegeniyle çevrelerinin aşağı yukarı aynı olduğu görüldü.

Astrophysical Journal'ın gelecek sayısında yayımlanacak araştırmaya göre, yeni bulunan VB 10b gezegeni Jüpiter'den 6 kat daha büyük ve 20 ışık yılı uzakta bulunuyor.

Bilim adamları, gezegenin kendi iç ısısının Dünya'ya benzer bir sıcaklık sağladığını düşünüyor.
Baş araştırmacı, NASA'nın Pasadena'daki Jet Motorları Laboratuvarı'ndan Steven Pravdo, buldukları Jüpiter benzeri gezegenin Güneş Sistemi'ndeki Jüpiter ile göreli olarak aynı sırada bulunduğunu, sadece etrafında döndüğü yıldızın Güneş'ten daha küçük olduğunu belirterek, "Bu yıldızın Dünya gibi kayalık gezegenleri olabilir. Başka gezegenleri varsa bu güneş sistemi bizimkinin minyatürü olabilir" dedi

Uzay Asansörü

İnsanları uzaya götürmek için en çılgın fikir nanoteknoloji alanındaki büyük bir buluş sayesinde uzay asansörü oldu. Uzaya çıkabilmek için 35 bin km uzunluğundaki kabloya ihtiyaç varken, bu asansör, kilo başına sadece 660 poundluk kargoyu yörüngeye fırlatıyor. Roketlerde ise bu rakam kilo başına 30 bin pound. Asansörün başarısı inşasında kullanılan süper gücüne, süper hafif malzemelere bağlı olmasının yanında uzaya çıkmayı daha ekonomik bir hale getiriyor.

Cambridge Üniversitesi'nden araştırmacılar, küçük hücrelerden oluşan karbon nanotübü geliştirdiler. Karbon dumanına benzeyen, nanotüpler uzun, lifli, silindir biçiminde, kablo gibi dolaşık bir yapıya sahip. Karbon şeritlerden oluşan bu malzemenin 1 gramı sağlamığından hiçbir şey kaybetmeden 29 km. kadar uzayabiliyor. Fakat liflerin her birinin şu anki hallerinden yaklaşık 10 kat daha güçlü olmaları gerekiyor